Jak naturalnie wzmocnić organizm zimą?

Jak naturalnie wzmocnić organizm zimą?

 

Układ odpornościowy chroni nasz organizm przed infekcjami. Szczegocesie zdrowienia ma witamina C. Powszechnie wiadomo, że regularnie spożywana wzmacnia odporność. Dzieję się tak ponieważ uczestniczy w procesach immunologicznych oraz pobudza układ odpornościowy do walki z patogenami [1]. W dużym stężeniu występuje w leukocytach, gdzie jest szybko zużywana w czasie infekcji, a także wykazuje właściwości antyoksydacyjne, chroniąc komórki układu limfatycznego przed reaktywnymi formami tlenu [2]. Witaminę C dobrze jest dostarczać z żywnością, a nie w formie suplementów, ponieważ lepiej się wchłania, a dzięki synergistycznemu działaniu innych aktywnych związków występujących w produktach, wykazuje lepszy efekt.. Rekordową ilość witaminy C zawierają owoce dziko rosnących róż, czarna porzeczka, kiwi, szczypiorek, papryka oraz różne rodzaje kapusty, także kiszonej. Warto pamiętać, że szklanka soku pomarańczowego 100% zabezpiecza 60% dziennego zapotrzebowania na witaminę C [3].

Z witamin rozpuszczalnych w tłuszczach ważna jest rola witaminy D, która ma udowodnione działanie immunomodelujące. Głównym skutkiem działania witaminy D jest wygaszanie reakcji zapalnej, co chroni przed przewlekającymi się procesami zapalnymi. Podwyższone stężenie aktywnych metabolitów witaminy D we krwi powoduje wzrost produkcji ludzkiej katelicydyny. Jest to naturalny antybiotyk o szerokim spektrum działania, który ogranicza rozwój wielu bakterii – dlatego suplementacja witaminy D podczas zimy może być wykorzystana do redukcji zachorowań na nieżyty górnych dróg oddechowych. W okresie jesienno-zimowym, kiedy nasz organizm nie może sam wytworzyć witaminy D powinniśmy wprowadzić do diety tłuste ryby takie jak: śledź, łosoś, makrela, dorsz, halibut, węgorz lub inne produkty np. jaja i sery żółte [4].

Owoce i warzywa są także źródłem ważnych polifenoli, a wśród nich kwasów fenolowych i flawonoidów, które posiadają właściwości antyoksydacyjne (neutralizują wolne rodniki, atakujące komórki m.in. układu odpornościowego). Doskonałym źródłem ww. związków są owoce jagodowe, takie jak: aronia, truskawki, poziomki, maliny, jagody, borówki. W zimie spożywać je można np. pod postacią pysznych koktajli, które można przygotować z mrożonek. Szczególnie wysoką zawartość polifenoli posiada także nać pietruszki (około 13 600 mg/100 g) [5].

Spożywanie warzyw zawierających karotenoidy np. marchwi, dyni, pomidorów i papryki czerwonej także pozytywnie wpływa na system immunologiczny. Wśród mikropierwiastków należy wymienić cynk, którego oddziaływanie na układ odpornościowy jest złożone, m.in. nasila odpowiedź immunologiczną i stymuluje wzrost limfocytów [2]. Cynk w dużej ilości występuję w orzechach, owocach morza, pieczywie razowym, gruboziarnistych kaszach i nasionach strączkowych [6].

W medycynie ludowej od wieków wykorzystywano pewne rośliny lub produkty, których szczególne właściwości wspomagające odporność udowodniono w obecnych czasach w badaniach naukowych. Na pierwszym miejscu należy wymienić czosnek o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i przeciwwirusowym. Czosnek zawiera allicynę, która hamuje wzrost różnych bakterii, a także zwalczającą rozwój grzybów. W skład czosnku wchodzi też ajoen, który blokuje integrację wirusa z DNA komórki gospodarza oraz powoduje uszkodzenie ściany komórek grzybów. Działanie przeciwpasożytnicze świeżego czosnku było znane już w Starożytności - Egipcjanie stosowali sok z czosnku do pozbycia się pasożytów z przewodu pokarmowego [7].

Nie można zapominać zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym o miodzie. Miód zwiększa odporność organizmu i chroni drogi oddechowe przed rozwojem zakażenia. W różnych badaniach naukowych udowodniono antybiotyczne działanie miodu. Wśród krajowych odmian miodu najwyższą aktywnością antybiotyczną wyróżniały się miody: nawłociowy, gryczany i nektarowo-spadziowy [8,9].

Obecnie w krajach europejskich coraz większym uznaniem cieszy się kuchnia azjatycka, która wykorzystuje przy przyrządzaniu potraw dużą ilość imbiru. Imbir posiada również  właściwości przeciwzapalne dlatego warto jest wprowadzić go do diety, tym bardziej, że imbir bogaty jest w przeciwutleniacze np. polifenole imbirowe oraz witaminy[10].

Wzmacnianie organizmu to nie tylko racjonalne odżywianie, ale również prowadzenie zdrowego stylu życia, czyli unikanie palenia papierosów oraz picia alkoholu, dbanie o ruch zwłaszcza na świeżym powietrzu, właściwy odpoczynek, odpowiednio długi sen oraz przestrzeganie zasad higieny.ólnie cenimy sobie jego prawidłowe funkcjonowanie zimą, gdy jesteśmy najbardziej narażeni na przeziębienie. Właściwa dieta niepodważalnie wzmacnia odporność dlatego priorytetem w zapobieganiu chorobom staje się spożywanie warzyw i owoców bogatych w witaminy i  mikropierwiastki oraz potraw zawierających naturalne antybiotyki, czyli czosnek i miód oraz produktów bogatych w witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.

 

 

Bibliografia:

[1] Katarzyna Janda, Magdalena Kasprzak, Jolanta Wolska „Witamina C –budowa, właściwości, funkcje i występowanie”  Pomeranian Journal of Life Sciences 2015, 61, 4, 419–425

[2] Monika Krzysik, Jadwiga Biernat, Halina Grajeta,  „Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka.”, s. 122-133

[3] Renata Nowak, 2004: Postępy Fitoterapii „Natura – niedoceniane źródło kwasu askorbinowego”, 1, s. 14-18

[4] Zygmunt Zdrojewicz, Ewa Chruszczewska, Michał Miner, 2015:  „Wpływ witaminy D na organizm człowieka” Medycyna Rodzinna 2, s. 61-66

[5] Edyta Gheribi, 2011: „Związki polifenolowe w owocach i warzywach”. Medycyna Rodzinna 4, s. 111-115

[6] Patrycja Sankowska, Food forum,  3/[9]/2015

[7] Anna Kędzia, 2010: „Przeciwdrobnoustrojowe działanie czosnku ( Allium sativum L.)”. Postępy Fitoterapii 1, s. 46-52

[8] Bogdan Kędzia, Elżbieta Hołderna-Kędzia, 2007: „Wykorzystanie propolisu i miodu w zakażeniach”. Postępy Fitoterapii 4, s. 202-206

[9] Bogdan Kędzia, Elżbieta Hołderna-Kędzia, Agata Dutkowiak, 2014: „Aktywność antybiotyczna krajowych miodów odmianowych”.Postępy Fitoterapii 2, s. 67-70

[10] Kamil Hozyasz, Magdalena Chełchowska, 2005: „Efekty wprowadzenia przypraw orientalnych do polskiej diety”. Postępy Fitoterapii 3-4, s. 68-70

 

 

Opracowała: Weronika Kiszakiewicz